Nieuws

’s-Gravenland, 5 september 2001

Natuurbeschermingsorganisaties (*) ondersteunen de conclusies die het RIVM vandaag in de "Natuurbalans" naar buiten brengt. Zij worden al tientallen jaren geconfronteerd met problemen bij het beheren, herstellen en het ontwikkelen van natuurgebieden. De grootste problemen zijn de te kleine versnipperde natuurgebieden en de belasting door verdroging, vermesting en verzuring. Gevolg is dat kwetsbare soorten niet terugkeren of dreigen te verdwijnen. De organisaties vragen de Tweede Kamer dan ook het natuur- en milieubeleid aan te scherpen en een deel van de financiële meevallers te besteden aan een goede uitvoering van het nieuwe natuurbeleid. Onlangs liet de Tweede Kamer al weten dat een forse stap noodzakelijk is in de vorm van een Nationaal Natuur Offensief.

Binnenkort bespreekt de Tweede Kamer het nieuwe natuurbeleid van het kabinet waarin een aantal doelstellingen is vastgelegd om de natuur en het landschap te herstellen. Echter, bij de uitvoering van het beleid lopen de natuurbeschermingsorganisaties steeds tegen dezelfde in de natuurbalans gesignaleerde problemen aan. Zo blijken natuurgebieden vaak nog te klein en te versnipperd om het herstel van de kwaliteit, het terugkeren van soorten of ruimte geven aan levensvatbare populaties, te realiseren. Tegelijkertijd blijken deze gebieden onvoldoende mogelijkheden te bieden om aan de groeiende behoefte van recreanten te voldoen. Een voorbeeld daarvan is te zien in een aantal duingebieden nabij de Randstad, waar een groeiende recreatiedruk wijst op behoefte aan nieuwe extra natuurgebieden (bijvoorbeeld binnenduinrand). Ook de verdroging blijkt een constante bron van zorg. Vooral natuurgebieden en soorten (zoals de otter) die afhankelijk zijn voor hun voortbestaan van voldoende water van goede kwaliteit, staan onder druk of keren niet terug. Natuurgebieden die nog geen duurzame waterhuishouding kennen zijn de Vechtplassen, de Nieuwkoopse Plassen en de beekdalen in Nederland (zoals het Merkske, de Dinkel en de Dommel).

Overigens hebben de terreinbeheerders (Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en de Landschappen) de ervaring dat goed uitgevoerd natuur- en milieubeleid wel degelijk kan leiden tot spectaculaire resultaten. Het Naardermeer en het zeldzame blauwgrasland- en vennengebied in Punthuizen en Stroothuizen zijn goede voorbeelden. Hier is in nauwe samenwerking met veel partijen het natuurgebied vergroot en zijn met behulp van herstelmaatregelen verstorende invloeden teruggedrongen (aankoop agrarische gronden, verhoging waterpeil, baggeren en plaggen en verkleinen van de grondwaterwinning). Het heeft geleid tot een krachtig herstel van soorten (o.a. waterplanten en vogels) en nieuwe recreatiemogelijkheden die intensief worden benut.

Volgens de natuurbeschermingsorganisaties zijn er diverse oorzaken die ten grondslag liggen aan de huidige situatie. Zo ontbreken concrete doelstellingen en concrete instrumenten op diverse onderdelen van het beleid. Er ontbreekt een wettelijke ruimtelijke bescherming voor de gehele ecologische hoofdstructuur (EHS) en een extra inzet op het realiseren van grote aaneengesloten natuur- en recreatiegebieden. Ook een extra aanpak en maatregelen voor verbetering van het milieu van de natuur in het binnenkort te verschijnen NMP4 ontbreekt. Bovendien ontbreekt het aan voldoende financiële middelen voor de uitvoering van de EHS en zijn er geen duidelijke afspraken over samenwerking met provincies en andere ministeries over de koppeling van het natuurbeleid aan infrastructuur, water- en woningbouwbeleid. De natuurbalans spreekt over een tekort van 600 miljoen voor de komende vier jaar. De organisaties vragen Tweede Kamer binnenkort om deze tekorten uit de financiële meevallers van het kabinet te financieren. Dat is ook het moment waarop de natuurbeschermingsorganisaties in gaan op de contouren van het Nationaal Natuur Offensief.

(*) Natuurbeschermingsorganisaties: Natuur