Nieuws

Kabinet en Tweede Kamer hechten groot belang aan investeringen in natuur en landschap. Toch gaat  er geen cent extra naar natuur. Onverstandig en onterecht, vindt Frans Evers

De hectiek in het leven van de eigentijdse mens is groot. Om daaraan tegenwicht te bieden, neemt zijn behoefte aan ruimte, rust en ontspanning toe. Bijna een kwart van de Nederlanders is inmiddels lid of donateur van een natuurbeschermingsorganisatie. Daarnaast is ongeveer acht procent als vrijwilliger actief in de natuur.

Dat dit tegengewicht in een groene omgeving gezocht wordt, is niet vreemd. Intuïtief voelt iedereen dat contact met de natuur goed is  voor zijn welzijn en gezondheid. Uit onderzoek blijkt dat mensen een voorkeur hebben voor een groene omgeving Stedelingen willen als het maar even kan “buiten’ wonen. Kinderen vermaken zich het best in zand, water en bos. En kunstenaars worden meer geïnspireerd door natuur en groene cultuurlandschappen dan door de stormvloedkering in de Oosterschelde, de TT van Assen of de Albert Heijn om de hoek

Dit intuïtieve begrip van het heilzame effect van natuur op gezondheid en welzijn wordt meer en meer met harde gegevens onderbouwd. Alterra, Nivel en RIVM stelden begin dit jaar vast dat mensen die in een groene omgeving wonen opvallend minder gezondheidsklachten hebben. Het soort groen - stedelijk groen, agrarisch gebied of ‘echte natuur’ - maakt daarbij niet uit.

In de American Journal of Preventive Medicine (april 2001) geeft Howard Frumkin een fascinerend overzicht van onderzoek dat aangeeft dat een natuurlijke omgeving de gezondheid verbetert. Mensen met huisdieren hebben minder last van hoge bloeddruk en hun cholesterolgehalte is lager. Gevangenen en werknemers die uitzicht hebben op natuur, melden zich minder vaak ziek dan hun collega’s die dat uitzicht niet hebben. De opnameduur van patiënten die uitkijken op bomen is korter dan van patiënten die naar een muur moeten kijken; ook hebben ze minder pijnmedicatie nodig. Psychiatrische patiënten slopen abstracte kunst van de muur, maar laten landschapskunst hangen.

Psychiatrische patiënten slopen abstracte kunst van de muur, maar laten landschappen hangen

Frumkin haalt daarnaast het relaas aan van de befaamde neuroloog en auteur Oliver Sacks, die beeldend beschreef hoe zijn ernstige beenkwetsuur pas echt goed genas toen hij eenmaal de tuin van het hospitaal in mocht. Frumkin concludeert: ‘Nu we meer te weten komen over de positieve gezondheidseffecten van het contact met de natuur, moeten we deze kennis zodanig gebruiken dat de volksgezondheid er door verbetert’.

Het wordt tijd dat de Nederlandse politiek dit belangrijke aspect van natuur mee gaat wegen in haar besluitvorming. De afgelopen jaren hebben politici met grote regelmaat te kennen gegeven dat natuur en landschap een extra impuls moeten krijgen. Vrijwel alle politieke partijen gaven drie jaar geleden in hun verkiezingsprogramma’s aan dat de Ecologisch Hoofdstructuur op tijd gerealiseerd moet worden, dat waardevolle cultuurlandschappen beschermd moeten worden, dat natuurwaarden in het landelijk gebied versterkt moeten worden en dat er in en bij de grote steden meer groen moet komen. Dat kreeg zijn weerslag in het regeerakkoord: ‘Voor natuurontwikkeling (natte natuur, natuurbeheer, inrichting van de Ecologische Hoofdstructuur) stelt het kabinet substantieel extra middelen ter beschikking’.